
ผู้ประกอบการที่กำลังวางแผนเปิดบริษัทมักได้รับคำแนะนำให้กำหนดทุนจดทะเบียนไว้ 1 ล้านบาท แต่ยังไม่แน่ใจว่าตัวเลขนี้หมายถึงอะไร ต้องนำเงิน 1 ล้านบาทเข้าบัญชีบริษัททันทีหรือไม่ และมีผลต่อภาษีมูลค่าเพิ่ม ความน่าเชื่อถือ หรือความรับผิดของผู้ถือหุ้นอย่างไร
ทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาท หมายถึงมูลค่ารวมของหุ้นทั้งหมดที่บริษัทจดทะเบียนไว้ ไม่ได้หมายความว่าบริษัทมีรายได้ 1 ล้านบาท มีมูลค่ากิจการ 1 ล้านบาท หรือมีเงินสดคงเหลือในธนาคาร 1 ล้านบาทตลอดเวลา จำนวนเงินที่บริษัทได้รับจริงต้องดูต่อว่าเรียกชำระและผู้ถือหุ้นชำระค่าหุ้นแล้วเท่าไร
บทความนี้อธิบายความแตกต่างระหว่างทุนจดทะเบียน ทุนที่เรียกชำระ และทุนชำระแล้ว พร้อมตัวอย่างการคำนวณ ผลต่อภาษี และสิ่งที่ควรพิจารณาก่อนเลือกจำนวนทุน หากกำลังเตรียมจัดตั้งกิจการ สามารถอ่าน จดทะเบียนบริษัทต้องเตรียมอะไรบ้าง ประกอบได้
หัวข้อ
ทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาท คืออะไร?
ทุนจดทะเบียนคือวงเงินทุนที่บริษัทระบุไว้ในหนังสือบริคณห์สนธิ โดยแบ่งออกเป็นหุ้นที่มีมูลค่าเท่ากัน เมื่อนำจำนวนหุ้นคูณด้วยมูลค่าหุ้นต่อหุ้น ผลรวมต้องเท่ากับทุนจดทะเบียน
ตัวอย่าง: บริษัทมีทุนจดทะเบียน 1,000,000 บาท แบ่งเป็น 10,000 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 100 บาท เท่ากับ 10,000 × 100 = 1,000,000 บาท
ผู้ถือหุ้นแต่ละคนต้องจองซื้อหุ้นตามสัดส่วนที่ตกลงกัน เช่น ผู้ถือหุ้น ก. ถือ 6,000 หุ้น คิดเป็น 60% และผู้ถือหุ้น ข. ถือ 4,000 หุ้น คิดเป็น 40% สัดส่วนหุ้นเกี่ยวข้องกับเงินลงทุน สิทธิออกเสียง การรับเงินปันผล และความสัมพันธ์ระหว่างผู้ถือหุ้น จึงไม่ควรกำหนดเพียงเพื่อกรอกเอกสารให้เสร็จ
ตัวเลข 1 ล้านบาทเป็นจำนวนที่พบได้บ่อยในบริษัทขนาดเล็ก แต่ไม่ได้เป็นทุนขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนดให้บริษัททั่วไปทุกแห่งต้องใช้เท่ากัน กิจการบางประเภทอาจมีเงื่อนไขทุนขั้นต่ำจากใบอนุญาต สัญญา การประมูลงาน โครงสร้างผู้ถือหุ้นต่างชาติ หรือข้อกำหนดของหน่วยงานอื่น จึงต้องตรวจเป็นรายกรณี
ทุนจดทะเบียน ทุนที่เรียกชำระ และทุนชำระแล้วต่างกันอย่างไร?
| คำศัพท์ | ความหมาย | ตัวอย่างจากทุน 1 ล้านบาท |
|---|---|---|
| ทุนจดทะเบียน | มูลค่าหุ้นทั้งหมดที่บริษัทจดทะเบียนไว้ | 1,000,000 บาท |
| ทุนที่เรียกชำระ | ส่วนของค่าหุ้นที่กรรมการเรียกให้ผู้ถือหุ้นนำมาชำระ | อาจเรียก 25%, 50% หรือเต็มมูลค่า ตามเงื่อนไขและมติที่เกี่ยวข้อง |
| ทุนชำระแล้ว | จำนวนค่าหุ้นที่บริษัทได้รับจากผู้ถือหุ้นจริง | หากเรียกและรับชำระ 25% จะเท่ากับ 250,000 บาท |
| ค่าหุ้นที่ยังไม่ชำระ | ส่วนต่างของมูลค่าหุ้นที่ผู้ถือหุ้นยังไม่ได้ชำระ | หากชำระ 250,000 บาท จะเหลือส่วนที่ยังไม่ชำระรวม 750,000 บาท |
ตามแบบและแนวทางการจดทะเบียนของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรณีหุ้นที่ชำระเป็นเงินต้องเรียกชำระอย่างน้อยร้อยละ 25 ของมูลค่าหุ้น ดังนั้นบริษัทที่มีทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาทและเรียกชำระขั้นต่ำ อาจมีทุนชำระแล้ว 250,000 บาทในช่วงจัดตั้ง แต่บริษัทสามารถเรียกชำระมากกว่านั้นหรือเต็มมูลค่าได้
ตัวเลขที่แจ้งในเอกสารจดทะเบียนและบัญชีต้องตรงกับการชำระจริง ไม่ควรระบุว่าชำระแล้วเต็มจำนวนหากบริษัทยังไม่ได้รับค่าหุ้น และควรเก็บหลักฐาน เช่น หลักฐานโอนเงิน ใบรับเงิน รายการเดินบัญชี หรือเอกสารที่แสดงการรับชำระตามข้อเท็จจริง
ทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาท ต้องมีเงินสด 1 ล้านบาทหรือไม่?
ไม่จำเป็นต้องมีเงินสดคงเหลือในบัญชีธนาคาร 1 ล้านบาทตลอดเวลา เพราะต้องแยกสามเรื่องออกจากกัน ได้แก่ ทุนที่จดทะเบียนไว้ จำนวนค่าหุ้นที่เรียกชำระ และเงินที่เหลืออยู่หลังบริษัทนำไปใช้ประกอบธุรกิจ
- บริษัทจดทะเบียนทุนไว้ 1,000,000 บาท
- กรรมการเรียกชำระค่าหุ้น 25% เป็นเงิน 250,000 บาท
- ผู้ถือหุ้นชำระเงินเข้าบริษัทจริงรวม 250,000 บาท
- บริษัทนำเงินบางส่วนไปจ่ายค่าเช่า ซื้ออุปกรณ์ หรือเป็นเงินทุนหมุนเวียน
- ยอดเงินในธนาคารจึงอาจลดลงตามรายการธุรกิจ แต่ทุนชำระแล้วในบัญชียังคงสะท้อนเงินลงทุนที่บริษัทได้รับ
เมื่อผู้ถือหุ้นชำระค่าหุ้นแล้ว เงินดังกล่าวเป็นทรัพย์สินของบริษัท ไม่ใช่เงินส่วนตัวที่สามารถถอนกลับโดยไม่มีเหตุผลทางธุรกิจ หากมีการจ่ายคืนผู้ถือหุ้น ต้องพิจารณาว่าเป็นค่าใช้จ่าย เงินยืม เงินปันผล คืนเงินทดรอง หรือรายการประเภทใด พร้อมมีเอกสารและบันทึกบัญชีให้ถูกต้อง
กรณีชำระค่าหุ้นด้วยทรัพย์สินหรือมีโครงสร้างการลงทุนที่ไม่ใช่การชำระด้วยเงินสด อาจมีหลักเกณฑ์และเอกสารต่างออกไป ควรตรวจสอบก่อนจดทะเบียน ไม่ควรนำตัวอย่างชำระเงิน 25% ไปใช้กับทุกกรณีโดยอัตโนมัติ
ทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาทมีผลต่ออะไรบ้าง?
1. เงินทุนที่บริษัทได้รับเพื่อเริ่มดำเนินงาน
ทุนชำระแล้วเป็นแหล่งเงินส่วนของผู้ถือหุ้นที่บริษัทนำไปใช้ดำเนินกิจการ เช่น ค่าเช่า เงินประกัน ซื้ออุปกรณ์ สินค้าคงเหลือ ค่าการตลาด และเงินทุนหมุนเวียน หากกิจการต้องใช้เงินเริ่มต้นสูง แต่เรียกชำระทุนเพียง 250,000 บาท บริษัทอาจต้องเรียกค่าหุ้นเพิ่ม เพิ่มทุน หรือใช้เงินกู้จากผู้ถือหุ้นและแหล่งอื่น
การเพิ่มเงินผ่านทุนกับการให้บริษัทกู้ยืมไม่ใช่รายการเดียวกัน ทั้งด้านสิทธิผู้ถือหุ้น การชำระคืน เอกสาร บัญชี และภาษี จึงควรวางแผนก่อนนำเงินเข้าสู่บริษัท
2. ความรับผิดของผู้ถือหุ้นในส่วนค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบ
หลักของบริษัทจำกัดคือผู้ถือหุ้นรับผิดจำกัดไม่เกินจำนวนเงินค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบสำหรับหุ้นที่ตนถือ หากบริษัทจดทะเบียน 1 ล้านบาทแต่ชำระแล้วเพียง 25% ยังมีส่วนค่าหุ้นที่ไม่ชำระซึ่งบริษัทอาจเรียกให้ผู้ถือหุ้นนำมาชำระตามขั้นตอนและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง
ดังนั้นคำว่า “ชำระ 25%” ไม่ได้หมายความว่าส่วนที่เหลือหายไป แต่หมายถึงยังมีภาระค่าหุ้นที่ไม่ได้ชำระเต็มมูลค่า ผู้ถือหุ้นควรทราบยอดของตนเองและเก็บหลักฐานการชำระแต่ละครั้งไว้
3. สัดส่วนความเป็นเจ้าของและสิทธิของผู้ถือหุ้น
จำนวนหุ้นเป็นฐานสำคัญของสัดส่วนความเป็นเจ้าของ สิทธิออกเสียง และการแบ่งเงินปันผล การกำหนดทุนจึงต้องทำพร้อมกับการตกลงว่าใครลงทุนเท่าไร ใครถือหุ้นกี่เปอร์เซ็นต์ ใครเป็นกรรมการ และเรื่องสำคัญต้องใช้มติแบบใด
หากผู้ร่วมธุรกิจสองคนถือหุ้นเท่ากัน ควรมีข้อตกลงรองรับกรณีมีความเห็นต่าง เพราะการถือหุ้น 50:50 อาจทำให้ตัดสินใจเรื่องสำคัญไม่ได้หากไม่มีวิธีแก้ภาวะติดขัด
4. ภาพลักษณ์และความน่าเชื่อถือของบริษัท
คู่ค้า ลูกค้า หรือสถาบันการเงินอาจใช้ทุนจดทะเบียนเป็นข้อมูลหนึ่งในการพิจารณา แต่ตัวเลขทุนเพียงอย่างเดียวไม่ได้รับรองว่าบริษัทมีเงินสดเพียงพอ มีกำไร หรือสามารถชำระหนี้ได้ ผู้พิจารณาอาจดูงบการเงิน กระแสเงินสด ประวัติการดำเนินงาน สัญญา หลักประกัน และความสามารถของผู้บริหารร่วมด้วย
การกำหนดทุนสูงเกินความสามารถในการชำระเพียงเพื่อให้ดูน่าเชื่อถือจึงอาจสร้างปัญหามากกว่าประโยชน์ ควรกำหนดให้สัมพันธ์กับขนาดกิจการและแผนใช้เงินจริง
5. สิทธิอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับกิจการ SME
กรมสรรพากรระบุหลักเกณฑ์อัตราภาษีสำหรับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีทุนจดทะเบียนซึ่งชำระแล้วในวันสุดท้ายของรอบบัญชีไม่เกิน 5 ล้านบาท และมีรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อรอบบัญชี โดยกำไรสุทธิไม่เกิน 300,000 บาทได้รับยกเว้น ส่วนที่เกิน 300,000 บาทแต่ไม่เกิน 3 ล้านบาทใช้อัตรา 15% และส่วนที่เกิน 3 ล้านบาทใช้อัตรา 20% ตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรเผยแพร่
บริษัทที่มีทุนชำระแล้ว 1 ล้านบาทอาจผ่านเงื่อนไขด้านทุน แต่ยังต้องตรวจเงื่อนไขรายได้และข้อกำหนดอื่นด้วย ไม่ควรสรุปว่าจะได้อัตรา SME จากทุนเพียงตัวเลขเดียว และภาษีเงินได้นิติบุคคลคำนวณจากกำไรสุทธิทางภาษี ไม่ได้คิดเป็นเปอร์เซ็นต์จากทุนจดทะเบียน
6. เงื่อนไขใบอนุญาต สัญญา และผู้ถือหุ้นต่างชาติ
กิจการควบคุมบางประเภท การเข้าร่วมประมูลงาน การขอใบอนุญาต การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว หรือการดำเนินการเกี่ยวกับแรงงานต่างชาติ อาจมีเงื่อนไขด้านทุน อัตราส่วนผู้ถือหุ้น เอกสารทางการเงิน และคุณสมบัติอื่นเพิ่มเติม
ทุน 1 ล้านบาทจึงไม่ได้รับประกันว่าจะเพียงพอสำหรับทุกวัตถุประสงค์ หากมีผู้ถือหุ้นหรือกรรมการต่างชาติ หรือต้องใช้ทุนเป็นเงื่อนไขของใบอนุญาต ควรตรวจสอบกับหน่วยงานที่กำกับดูแลและผู้เชี่ยวชาญก่อนยื่นจดทะเบียน
7. หลักฐานการชำระทุนและการจัดทำบัญชี
บริษัทควรมีหลักฐานว่าผู้ถือหุ้นชำระค่าหุ้นจริง และบันทึกทุนชำระแล้วให้ตรงกับข้อเท็จจริง กรณีทุนเกิน 5 ล้านบาทหรือเข้าหลักเกณฑ์เฉพาะ กรมพัฒนาธุรกิจการค้าอาจกำหนดเอกสารเพิ่มเติม แต่แม้ทุนจดทะเบียนอยู่ที่ 1 ล้านบาท การเก็บหลักฐานก็ยังจำเป็นต่อบัญชี การตรวจสอบ และการอธิบายที่มาของเงิน
ทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาทเกี่ยวข้องกับ VAT หรือไม่?
ทุนจดทะเบียนไม่ใช่เกณฑ์หลักในการตัดสินว่าต้องจด VAT กรมสรรพากรกำหนดให้ผู้ประกอบกิจการขายสินค้าหรือให้บริการที่อยู่ในบังคับภาษีมูลค่าเพิ่มและมีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ยื่นคำขอจดทะเบียนภายในเวลาที่กำหนด เว้นแต่กิจการนั้นอยู่ในกลุ่มที่ได้รับยกเว้นหรือมีเงื่อนไขเฉพาะ
- ทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาท แต่รายรับยังไม่ถึงเกณฑ์ ไม่ได้ทำให้ต้องจด VAT โดยอัตโนมัติ
- ทุนจดทะเบียนต่ำกว่า 1 ล้านบาท แต่รายรับเกินเกณฑ์และกิจการอยู่ในบังคับ อาจมีหน้าที่ต้องจด VAT
- ทุนจดทะเบียนมากกว่า 1.8 ล้านบาทก็ไม่ได้แปลว่ารายรับเกิน 1.8 ล้านบาท เพราะเป็นคนละตัวเลขกัน
รายละเอียดการนับรายรับ เอกสาร และสิ่งที่ต้องทำหลังจดทะเบียนสามารถอ่านได้ที่ รายได้เกิน 1.8 ล้านบาท ต้องจด VAT อย่างไร
ควรกำหนดทุนจดทะเบียนเท่าไร?
ไม่มีตัวเลขเดียวที่เหมาะกับทุกบริษัท ทุนควรสัมพันธ์กับเงินที่ผู้ถือหุ้นสามารถนำมาชำระจริง เงินที่กิจการต้องใช้ เงื่อนไขของธุรกิจ และแผนการเติบโต
| ลักษณะกิจการ | สิ่งที่ควรพิจารณา |
|---|---|
| ธุรกิจบริการขนาดเล็ก | ค่าใช้จ่ายเริ่มต้น อุปกรณ์ เงินประกัน และเงินหมุนเวียนช่วงที่ยังเก็บเงินลูกค้าไม่ได้ |
| ร้านค้าและธุรกิจมีสต็อก | เงินซื้อสินค้า รอบหมุนเวียนสต็อก เครดิตจากผู้ขาย และค่าใช้จ่ายหน้าร้าน |
| ธุรกิจมีพนักงาน | เงินเดือน สวัสดิการ ภาษี ประกันสังคม และเงินสำรองช่วงรายรับผันผวน |
| ธุรกิจก่อสร้างหรือรับโครงการ | เงินประกันสัญญา ต้นทุนก่อนรับชำระ และคุณสมบัติในเอกสารประกวดราคา |
| กิจการขอใบอนุญาตเฉพาะ | ทุนขั้นต่ำและเงื่อนไขจากหน่วยงานกำกับดูแล |
| กิจการมีผู้ถือหุ้นต่างชาติ | กฎหมายการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว โครงสร้างหุ้น แหล่งเงิน และเอกสารยืนยันการลงทุน |
| ธุรกิจที่เตรียมขอสินเชื่อ | ธนาคารอาจดูงบการเงิน กระแสเงินสด หลักประกัน และประวัติร่วมกับทุน |
7 คำถามก่อนกำหนดทุนบริษัท
- ธุรกิจต้องใช้เงินก่อนเริ่มขายหรือก่อนรับชำระจริงเท่าไร?
- ผู้ถือหุ้นแต่ละคนสามารถชำระค่าหุ้นตามสัดส่วนได้จริงหรือไม่?
- ต้องการเรียกชำระขั้นต่ำ บางส่วน หรือเต็มมูลค่า เพราะเหตุใด?
- กิจการมีใบอนุญาต สัญญา หรือเงื่อนไขทุนขั้นต่ำหรือไม่?
- สัดส่วนหุ้นและสิทธิออกเสียงสอดคล้องกับข้อตกลงผู้ร่วมลงทุนหรือไม่?
- หากเงินทุนไม่พอ จะเพิ่มทุน เรียกค่าหุ้นส่วนที่เหลือ หรือให้บริษัทกู้ยืม?
- มีผู้รับผิดชอบเก็บหลักฐานและบันทึกบัญชีการรับชำระทุนหรือไม่?
การตอบคำถามเหล่านี้ก่อนจดทะเบียนช่วยลดการแก้ไขทุนภายหลัง และทำให้สัดส่วนหุ้นสอดคล้องกับเงินที่ผู้ถือหุ้นลงทุนจริง
หลังรับชำระค่าหุ้น บริษัทต้องทำอะไร?
- ออกหรือเก็บหลักฐานรับชำระค่าหุ้นของผู้ถือหุ้นแต่ละราย
- บันทึกจำนวนหุ้น มูลค่าหุ้น และยอดชำระให้ตรงกับเอกสารบริษัท
- แยกเงินบริษัทออกจากเงินส่วนตัวของกรรมการและผู้ถือหุ้น
- ใช้เงินเพื่อกิจการและเก็บใบเสร็จ ใบกำกับภาษี สัญญา และหลักฐานการจ่าย
- จัดทำบัญชีตั้งแต่วันที่จดทะเบียน ไม่รอจนถึงเวลาปิดงบ
- ตรวจว่ารายการเงินจากผู้ถือหุ้นเป็นค่าหุ้น เงินกู้ หรือเงินทดรองให้ชัดเจน
บริษัทเปิดใหม่ยังมีหน้าที่อื่นอีกหลายด้าน สามารถใช้บทความ บริษัทเปิดใหม่ต้องทำบัญชีและยื่นภาษีอะไรบ้าง เป็นแนวทางจัดระบบหลังจดทะเบียน และเตรียมเอกสารตามบทความ ปิดงบการเงินคืออะไร ก่อนสิ้นรอบบัญชี
เพิ่มทุนหรือลดทุนภายหลังได้หรือไม่?
บริษัทสามารถเพิ่มทุนหรือลดทุนได้ แต่ไม่ใช่การแก้ตัวเลขในหนังสือรับรองโดยตรง ต้องดำเนินการตามกฎหมายและขั้นตอนของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เช่น การประชุมและมีมติ การออกหรือปรับจำนวนหุ้น การแก้ไขหนังสือบริคณห์สนธิ และการยื่นจดทะเบียนภายในกำหนดที่เกี่ยวข้อง
การลดทุนมีขั้นตอนคุ้มครองเจ้าหนี้และข้อจำกัดเพิ่มเติม ส่วนการเพิ่มทุนอาจกระทบสัดส่วนของผู้ถือหุ้นเดิม จึงควรวางแผนจำนวนหุ้น ผู้จองซื้อ วิธีชำระ และผลต่อสิทธิออกเสียงก่อนมีมติ
แม้จะปรับทุนภายหลังได้ แต่การกำหนดทุนให้เหมาะตั้งแต่เริ่มต้นมักช่วยลดค่าใช้จ่าย งานเอกสาร และความขัดแย้งระหว่างผู้ถือหุ้น
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเกี่ยวกับทุนจดทะเบียน
- เข้าใจว่าทุนเท่ากับรายได้: ทุนเป็นเงินลงทุนของผู้ถือหุ้น ส่วนรายได้เกิดจากการขายหรือให้บริการ
- แจ้งทุนชำระแล้วไม่ตรงกับข้อเท็จจริง: ยอดในเอกสาร บัญชี และหลักฐานการรับเงินควรสอดคล้องกัน
- นำเงินทุนกลับไปใช้ส่วนตัว: เงินที่ชำระเข้าบริษัทแล้วเป็นทรัพย์สินบริษัท การนำออกต้องมีเหตุและเอกสารรองรับ
- กำหนดทุนสูงเพื่อภาพลักษณ์: อาจเหลือภาระค่าหุ้นที่ยังไม่ชำระและไม่สะท้อนความสามารถทางธุรกิจจริง
- กำหนดทุนต่ำโดยไม่ตรวจใบอนุญาต: อาจต้องแก้ไขและเพิ่มทุนก่อนดำเนินการบางประเภท
- แบ่งหุ้นโดยไม่ตกลงอำนาจ: จำนวนหุ้นมีผลต่อสิทธิออกเสียงและการตัดสินใจของบริษัท
- ปะปนทุนกับเงินกู้ผู้ถือหุ้น: ควรแยกประเภทและจัดทำหลักฐานให้ชัดตั้งแต่วันที่รับเงิน
ตัวอย่างทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาทแบบเข้าใจง่าย
บริษัทตัวอย่างมีทุนจดทะเบียน 1,000,000 บาท แบ่งเป็น 10,000 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 100 บาท มีผู้ถือหุ้น 2 คน ดังนี้
| ผู้ถือหุ้น | จำนวนหุ้น | สัดส่วน | มูลค่าหุ้นเต็มจำนวน | ชำระที่ 25% |
|---|---|---|---|---|
| ผู้ถือหุ้น ก. | 6,000 หุ้น | 60% | 600,000 บาท | 150,000 บาท |
| ผู้ถือหุ้น ข. | 4,000 หุ้น | 40% | 400,000 บาท | 100,000 บาท |
| รวม | 10,000 หุ้น | 100% | 1,000,000 บาท | 250,000 บาท |
หากบริษัทเรียกและได้รับชำระเพียง 25% จะมีทุนชำระแล้ว 250,000 บาท และยังมีค่าหุ้นส่วนที่ไม่ชำระรวม 750,000 บาท การแบ่งภาระส่วนที่เหลือเป็นไปตามจำนวนหุ้นของแต่ละคน กล่าวคือ ผู้ถือหุ้น ก. ยังมีส่วนไม่ชำระ 450,000 บาท และผู้ถือหุ้น ข. ยังมีส่วนไม่ชำระ 300,000 บาท
หากต่อมาบริษัทต้องใช้เงินเพิ่ม กรรมการอาจดำเนินการเรียกชำระค่าหุ้นส่วนที่เหลือตามขั้นตอน แทนการเพิ่มทุนทันที เพราะบริษัทมีทุนจดทะเบียนและหุ้นส่วนที่ยังชำระไม่เต็มอยู่แล้ว ทั้งนี้ควรตรวจเอกสารจัดตั้ง ข้อบังคับ มติ และวิธีดำเนินการให้ถูกต้องก่อนเรียกชำระ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาท
บริษัททุกแห่งต้องมีทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาทหรือไม่?
ไม่ใช่ บริษัททั่วไปไม่ได้ถูกกำหนดให้ต้องใช้ทุน 1 ล้านบาทเหมือนกันทั้งหมด ควรกำหนดตามลักษณะธุรกิจ เงินที่ต้องใช้ ความสามารถของผู้ถือหุ้น และเงื่อนไขใบอนุญาตหรือกฎหมายเฉพาะ
ทุน 1 ล้านบาท ต้องโอนเข้าธนาคารทั้งหมดหรือไม่?
กรณีหุ้นชำระเป็นเงินต้องเรียกชำระไม่น้อยกว่า 25% ของมูลค่าหุ้นในการจัดตั้ง บริษัทอาจเรียกมากกว่าหรือเต็มจำนวนก็ได้ ยอดที่แจ้งว่ารับชำระแล้วต้องได้รับจริงและมีหลักฐาน ไม่ควรสรุปจากทุนจดทะเบียนเพียงอย่างเดียวว่าต้องโอนเต็ม 1 ล้านบาทเสมอ
เงินค่าหุ้นที่ชำระแล้วนำไปใช้ได้หรือไม่?
บริษัทสามารถใช้เงินเพื่อดำเนินธุรกิจได้ เช่น ค่าเช่า อุปกรณ์ สินค้า หรือค่าใช้จ่ายดำเนินงาน แต่ต้องเป็นรายการของบริษัท มีหลักฐาน และบันทึกบัญชี ไม่จำเป็นต้องเก็บเงินจำนวนเดิมไว้ในบัญชีธนาคารตลอดเวลา
ทุน 1 ล้านบาททำให้ต้องจด VAT หรือไม่?
ไม่ทำให้ต้องจดโดยอัตโนมัติ หน้าที่ VAT พิจารณาจากประเภทกิจการ รายรับ และเงื่อนไขตามกฎหมาย โดยเกณฑ์รายรับสำหรับกิจการที่อยู่ในบังคับคือเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ไม่ใช่ทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาท
ทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาททำให้บริษัทเสียภาษีเท่าไร?
ไม่สามารถคำนวณภาษีจากทุนเพียงอย่างเดียว ภาษีเงินได้นิติบุคคลพิจารณาจากกำไรสุทธิทางภาษีและอัตราที่กิจการเข้าเงื่อนไข ทุนชำระแล้วเป็นเพียงหนึ่งในเกณฑ์ของอัตรา SME ร่วมกับรายได้และเงื่อนไขอื่น
มูลค่าหุ้นจำเป็นต้องเป็นหุ้นละ 100 บาทหรือไม่?
ไม่จำเป็นต้องเป็น 100 บาท ตัวอย่างนี้ใช้เพื่อคำนวณง่าย บริษัทสามารถกำหนดมูลค่าหุ้นตามที่เหมาะสมภายใต้กฎหมาย โดยหุ้นต้องมีมูลค่าเท่ากันและไม่ต่ำกว่าขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด ปัจจุบันแนวทางของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าระบุว่าไม่ต่ำกว่าหุ้นละ 5 บาท
เพิ่มทุนภายหลังได้หรือไม่?
ได้ แต่ต้องดำเนินการตามขั้นตอนของบริษัทและจดทะเบียนการเปลี่ยนแปลง ไม่ควรรอจนใกล้ยื่นใบอนุญาต ทำสัญญา หรือรับเงินลงทุนจึงเริ่มดำเนินการ เพราะอาจใช้เวลาและกระทบสัดส่วนหุ้นเดิม
ทุน 1 ล้านบาทเพียงพอสำหรับขอใบอนุญาตหรือใช้แรงงานต่างชาติหรือไม่?
ตอบแบบเดียวไม่ได้ เพราะขึ้นอยู่กับประเภทกิจการ สัญชาติและสัดส่วนผู้ถือหุ้น ใบอนุญาต จำนวนบุคลากร และหลักเกณฑ์ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ควรตรวจเป็นกรณีเฉพาะก่อนกำหนดทุนหรือยื่นคำขอ
ปรึกษาการกำหนดทุนและจดทะเบียนบริษัท
หากกำลังวางแผนเปิดบริษัท แต่ยังไม่แน่ใจว่าควรกำหนดทุนเท่าไร เรียกชำระค่าหุ้นกี่เปอร์เซ็นต์ หรือแบ่งหุ้นระหว่างผู้ร่วมลงทุนอย่างไร สามารถนำข้อมูลธุรกิจมาประเมินก่อนยื่นจดทะเบียนได้
- ประเภทธุรกิจและแผนรายได้
- ค่าใช้จ่ายเริ่มต้นและเงินทุนหมุนเวียน
- จำนวนผู้ถือหุ้นและสัดส่วนที่ต้องการ
- จำนวนเงินที่แต่ละคนสามารถชำระจริง
- เงื่อนไขใบอนุญาต สัญญา หรือผู้ถือหุ้นต่างชาติ หากมี
Srithon Accounting ให้บริการด้านบัญชี ภาษี และจดทะเบียนธุรกิจสำหรับผู้ประกอบการ สามารถดูช่องทางและแจ้งรายละเอียดเบื้องต้นได้ที่หน้า ติดต่อ Srithon Accounting
สรุป
ทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาท คือมูลค่ารวมของหุ้นที่บริษัทจดทะเบียนไว้ ไม่ใช่รายได้ มูลค่าบริษัท หรือยอดเงินสดที่ต้องคงไว้ในธนาคารตลอดเวลา ต้องดูต่อว่าบริษัทเรียกและได้รับชำระค่าหุ้นแล้วเท่าไร โดยกรณีหุ้นชำระเป็นเงินต้องเรียกชำระอย่างน้อย 25% ของมูลค่าหุ้นในการจัดตั้ง
ก่อนกำหนดทุน ควรประเมินเงินที่ใช้จริง ความสามารถของผู้ถือหุ้น สัดส่วนความเป็นเจ้าของ เงื่อนไขใบอนุญาต และแผนเติบโต ไม่ควรเลือก 1 ล้านบาทเพียงเพราะเป็นตัวเลขที่พบเห็นบ่อย และหลังรับชำระค่าหุ้นต้องเก็บหลักฐาน แยกเงินบริษัท และจัดทำบัญชีให้ตรงกับข้อเท็จจริง
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางกฎหมาย บัญชี หรือภาษีสำหรับกิจการใดกิจการหนึ่ง หลักเกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงและบางธุรกิจมีเงื่อนไขเฉพาะ ควรตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้ประกอบวิชาชีพก่อนดำเนินการ
แหล่งอ้างอิง
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. คู่มือการจดทะเบียนบริษัทจำกัด. กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. https://www.dbd.go.th/manual/1059
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. แบบ บอจ.3 รายการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทจำกัดและตัวอย่างเอกสาร. กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. https://www.dbd.go.th/download/downloads/03_boj/sample_boj3.pdf
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. การจดทะเบียนมติพิเศษให้เพิ่มทุน เพิ่มทุน และแก้ไขหนังสือบริคณห์สนธิ. กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. https://www.dbd.go.th/storage/manual/987ca967-9c1f-4008-bc75-4eca14c79110.pdf
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. การจดทะเบียนลดทุนบริษัทจำกัด. กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. https://www.dbd.go.th/download/downloads/03_boj/sample_boj13-1-1.pdf
- กรมสรรพากร. อัตราภาษีและการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล. กรมสรรพากร. https://www.rd.go.th/841.html
- กรมสรรพากร. ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและกำหนดเวลาการจดทะเบียน. กรมสรรพากร. https://www.rd.go.th/7061.html
ติดต่อ Srithon Accounting
- ที่อยู่: 342 ถนนธรรมนูญวิถี ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110 (สำนักงานใหญ่)
- โทรศัพท์: 061 789 9491
- เวลาทำการ: 08.00-17.00 น.
- LINE: @srithonaccounting
- E-mail: srithon.office@gmail.com
- Facebook: ศรีธร ที่ปรึกษาการเงินและการบัญชี by Srithon Accounting
- TikTok: srithonaccounting
- เว็บไซต์: www.srithonaccounting.com





